×

ساوه در گذر زمان

ازجمله نامهای که با صفحات تاریخ آشنایی دیرینه دارد نام ساوه است .شهری است که تقدم تاریخی آن به عهد باستان باز میگردد وغنای فرهنگی آن یاد اور حضور بزرگان علم وادب وهنر در این خطه از سرزمین ایران است. عده ای پیدایش آن را به روزگار کیخسرو نسبت داده اند وگروهی نام ان را  ماخوذار واژه اوستایی ”سوا”sava ویا واژه پهلوی ”سوکا”savakaدانسته اند . تاریخ طبری کهن ترین تاریخی است که نام ساوه در آن آمده است. در اواخر دوره ساسانی ودر اوایل دوره اسلامی یعنی سال ۲۲ هجری ساوه جزو ایالت کوهستان یا جبال بوده است . در سال ۶۱۷ ه . ق برابر ۱۲۲۰ میلادی شهر ساوه توسط مغولان ویران ومردم آن قتل عام شدند . در فاصله دوقرن به مرور زمان ویرانیهای ناشی از جمله چنگیز و ایلخان تیمور مرمت گردید و بواسطه واقع شدن برسر شاهراههای ایران دوباره رونق یافت بویژه راهی که سلطانیه مرکز ایلخانان را به قم واصفهان و ری وکاشان می پیوست.
حمدالله مستوفی درباره ساوه چنین نوشته است:«در اول در آن زمین بحیره (دریاچه)بوده ودر شب ولادت رسول اکرم (ص)آب آن به زمین فرو شد  وآن از مشروبات بوده است و بر آن زمین شهی ساختند . بانی آن معلوم نیست  ودر حمله مغولها باروی ان دچار خرابی شد  وخواجه ظهیرالدین علی بن ملک شرف الدین ساوجی انرا عمارت نمود .هوایش به گرمی مایل است وآبش از رودخانه مزلقان وقنوات مشروب میشود.»
ساوه یکی از شهرها ومناطق باستانی بازمانده از دوره ساسانی است . تپه باستانی ساسانی آسیاباد (اسیرآباد)در مجاورت شهر همچنین تپه ها ی تاریخی  هریسان _خرم آباد_آوه وامثالهم نشانگر قدمت این شهر میباشد . ساوه در روزگار پارتیان با نام (سواکینه)یکی از منازل مهم میان راهی ودر سده هفتم قبل از میلاد یکی از دژهاومنازل سرزمین ماد به شمار میرفته است .از وضعیت ساوه در روزگارپیش از اسلام اطلاع دقیقی در دست نیست  ولی از قرن دوم هجری به بعد در مورد این شهر اطلاعات وروایات مکتوب زیادی در دسترس است.ورود حضرت معصومه(ع)به ساوه در راه سفربه خراسان وبیماری ایشان در ساوه نخستین رویدادی است که در تاریخ اوایل دوره اسلامی این شهر ذکر شده است .رونق وآبادانی شهر ساوه در روزگار سلجوقیان به اوج خود رسید وساوه به مرکز سران قبایل متحد سلجوقی که لقب اتابک داشتند تبدیل شد.از این روزگار تا دوره خوارزمشاهیان بسیاری از وزرای سلجوقی و خوارزمشاهی ساوجی بودند که هریک در زمان خود در آبادانی  وایجاد بناهای شهری آن کوشیدند .ساوه در جریان حمله ی مغول در قرن هفتم هجری صدمه وآسیب فراوان دید مغولان شهر را ویران کردند وساکنان ان را از دم تیغ گذراندند . در دوران جانشینان هلاکو(ایلخانان)قسمت عمده ای از خرابی های هجوم مغول مجددا بازسازی شد . ساوه در دوران تیموریان  وآق قویونلو از غارت های متعدد ورقابت هایمیان شاهزادگان  آق قویونلو صدمات فراوانی دید.در دوران صفویه بلوکات ساوه یکی از قلمروهای استقرار ایلات وابسته به نهاد حکومت صفویه (قزلباش وشاهسون ها )گردید. از این رو شهر ساوه رو به آبادانی مجدد نهاد وکاروانسراها _راهها_مساجد .بناهای متعدد احداث شد . با این حال خرابی های ناشی از هجوم وحمله ی تیموریان  جنگها وکشمکش ها ی زمان اق قویونلو ها به تمامی بازسازی نشد . در روزگار زندیه با احداث بنای معروف چهارسو بازرگانی رونق گرفت . در دوره ی قاجاریهبا پایتخت شدن تهران از اهمیت ساوه کاسته شد .هم اکنون ساوه یکی از شهرهای آباد ساوه است.
شهرستان ساوه در شمال استان مرکزی بین عرض جغرافیایی ۳۴درجه و۴۵دقیقه تا ۳۵درجه و۳۴دقیقه عرض شمالی و۴۹درجه و۱۵دقیقه طول شرقی واقع شده است واز شمال به استان قزوین واز جنوب به شهرستان تفرش واستان قم و از شرق به استان تهران وقم واز غرب به استان همدان محدود میگردد.

درباره ی peymanpirani69

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *